Vitamin B12 là một trong những dưỡng chất quan trọng đối với cơ thể. Tuy nhiên, đây cũng là loại vitamin mà người ăn chay dễ bị thiếu nhất nếu không chú ý đến chế độ dinh dưỡng. Vậy thực sự người ăn chay có dễ thiếu vitamin B12 không, và làm sao để phòng tránh?
Vitamin B12 (cobalamin) là một vitamin tan trong nước, có vai trò rất quan trọng đối với sức khỏe:
Hỗ trợ hệ thần kinh hoạt động bình thường
Tham gia vào quá trình tạo hồng cầu
Giúp chuyển hóa năng lượng từ thực phẩm
Hỗ trợ não bộ và trí nhớ
Nếu thiếu vitamin B12 trong thời gian dài, cơ thể có thể gặp nhiều vấn đề sức khỏe.
Vitamin B12 chủ yếu có trong thực phẩm nguồn gốc động vật, chẳng hạn như:
Thịt
Cá
Trứng
Sữa và các sản phẩm từ sữa
Trong khi đó, thực phẩm thực vật hầu như không chứa vitamin B12 tự nhiên. Vì vậy:
Người ăn thuần chay (vegan) có nguy cơ thiếu cao hơn
Người ăn chay có trứng sữa vẫn có thể bổ sung B12 từ các thực phẩm này
Do đó, nếu không có nguồn bổ sung phù hợp, người ăn chay lâu dài có thể dễ bị thiếu vitamin B12.
Thiếu vitamin B12 thường diễn ra âm thầm và kéo dài, nhưng có thể xuất hiện một số dấu hiệu như:
Mệt mỏi, thiếu năng lượng
Hay buồn ngủ, chóng mặt
Tê tay chân
Khó tập trung, giảm trí nhớ
Da nhợt nhạt
Nếu thiếu nghiêm trọng, có thể gây thiếu máu và ảnh hưởng đến hệ thần kinh.
Để tránh thiếu B12, người ăn chay có thể bổ sung từ các nguồn sau:
1. Thực phẩm tăng cường B12
Một số thực phẩm được bổ sung vitamin B12 như:
Sữa thực vật (sữa đậu nành, sữa hạnh nhân)
Ngũ cốc ăn sáng
Men dinh dưỡng (nutritional yeast)
2. Thực phẩm chay có trứng sữa
Nếu ăn chay không thuần (lacto-ovo), bạn có thể bổ sung từ:
Trứng
Sữa
Phô mai
3. Thực phẩm bổ sung
Nhiều người ăn chay lựa chọn viên uống vitamin B12 để đảm bảo đủ nhu cầu cho cơ thể.
Theo nhiều khuyến nghị dinh dưỡng, người trưởng thành cần khoảng:
2.4 mcg vitamin B12 mỗi ngày
Đối với người ăn chay, việc bổ sung từ thực phẩm tăng cường hoặc thực phẩm bổ sung có thể giúp đáp ứng nhu cầu này dễ dàng.
Người ăn chay có nguy cơ thiếu vitamin B12 cao hơn so với người ăn mặn vì nguồn vitamin này chủ yếu đến từ thực phẩm động vật. Tuy nhiên, nếu chú ý bổ sung từ thực phẩm tăng cường hoặc viên uống bổ sung, người ăn chay vẫn có thể duy trì sức khỏe tốt và tránh thiếu hụt dinh dưỡng.
Quan trọng nhất là hiểu rõ nhu cầu của cơ thể và xây dựng chế độ ăn chay khoa học.